Ngay giữa lòng phố đi bộ rực rỡ, chung cư 42 Nguyễn Huệ (quận 1, TP.HCM) vẫn sừng sững như một mảnh ký ức. Không chỉ là chứng nhân của lịch sử, nơi đây còn trở thành biểu trưng đặc biệt, khiến bao du khách và truyền thông quốc tế phải trầm trồ, ngạc nhiên.
Tháng 9/2020, fanpage của kênh truyền hình danh tiếng Mỹ – National Geographic – đã đăng tải tấm ảnh chung cư Nguyễn Huệ cùng lời bình đầy thích thú: “Tại TP.HCM, một chung cư cũ 9 tầng được gọi là tòa nhà cà phê. Đây là nơi hội tụ của quán cà phê, nhà hàng và không gian sáng tạo. Nó thật sự thú vị!”. Bức ảnh của nhiếp ảnh gia Samsara Tran nhanh chóng “gây bão” mạng xã hội, bởi nó gói trọn cái hồn hoài cổ xen lẫn nhịp sống sôi động của Sài Gòn.
Dấu ấn kiến trúc và ký ức xưa
Được xây dựng từ những năm 1960, khi Sài Gòn còn là “Hòn ngọc Viễn Đông”, chung cư này ban đầu dành cho các sĩ quan cao cấp Pháp, với lối kiến trúc vững chãi, thoáng đãng. Các căn hộ rộng lớn hướng ra đại lộ Charner (nay là Nguyễn Huệ) từng là chốn sinh hoạt của giới thượng lưu. Bên trong, những căn nhỏ bé chỉ vỏn vẹn 9m² lại là nơi ở của người giúp việc, tài xế.
Cư dân lâu năm vẫn nhớ rõ từng chi tiết: khối nhà hình chữ U, hành lang rộng, gió lùa bốn hướng, gạch và tường chắc đến mức muốn treo vật dụng cũng phải dùng khoan. Dù thời gian khiến công trình xuống cấp, nhưng sự bền bỉ của kỹ thuật Pháp vẫn giúp người dân yên tâm. “Chung cư gần 30 năm chỉ vài lần cháy nhỏ, chưa bao giờ khiến chúng tôi sợ hãi”, bà Thảo – cư dân 42 Nguyễn Huệ – kể lại.
Nếp sống chan hòa giữa lòng phố thị
Ở một nơi “đất vàng” với giá mỗi mét vuông có thể lên đến hàng trăm triệu, thậm chí gần tỷ đồng, cư dân nơi đây vẫn giữ trọn nếp nghĩa xóm tình làng. Chỉ còn 26 hộ gốc, nhưng ai nấy đều xem nhau như người thân.
Có bà chủ tiệm tạp hóa tầng 9, mở cửa hàng nhỏ chỉ để vui tuổi già và làm chỗ quây quần cho trẻ con sau giờ học. Có người cư dân bỏ tiền tỷ xây thang máy để bà con đi lại miễn phí. Và mỗi mùa Tết, mỗi đám hiếu, cả chung cư lại chung tay góp sức, sẻ chia như một đại gia đình. “Ở đây, sống yên bình và tình cảm đến mức cô chưa bao giờ muốn rời đi…”, bà Thảo xúc động.
Thiên đường cà phê và sắc màu ánh sáng
Ngày nay, 42 Nguyễn Huệ là “thiên đường cà phê” với hàng chục quán xá chen nhau từ tầng 2 đến tầng 9. Ban ngày, chung cư mang vẻ đẹp cổ kính, khiến du khách tìm đến khám phá. Đêm xuống, khi muôn ô cửa sáng đèn, cả khối nhà như biến thành “rubik sắc màu” nổi bật giữa trung tâm phố đi bộ.
Nơi đây không chỉ có cà phê, mà còn homestay, nhà hàng, tiệm xăm, lớp học handmade… Một thế giới thu nhỏ, vừa sôi động vừa lãng mạn, đan xen hiện đại và hoài cổ.
Biểu trưng độc đáo của Sài Gòn
Không khó để bắt gặp hình ảnh du khách dừng chân, say mê chụp ảnh, hay những hướng dẫn viên coi đây là điểm đến không thể thiếu khi giới thiệu về TP.HCM. “Tôi thích nét cổ kính của 42 Nguyễn Huệ, bởi nó đối lập hoàn toàn với sự hiện đại, năng động của Sài Gòn”, một du khách Thái Lan chia sẻ.
Với nhiều người trẻ, chung cư này không chỉ là nơi làm việc hay tụ tập, mà còn là phần ký ức thân thương gắn liền với những năm tháng tuổi trẻ.
Chung cư 42 Nguyễn Huệ – dù chỉ là một tòa nhà cũ giữa phố xá hoa lệ – đã vượt khỏi khái niệm “chỗ ở”. Nó là một lát cắt của lịch sử, một biểu tượng văn hóa, nơi quá khứ và hiện tại hòa quyện, làm nên bản sắc riêng của Sài Gòn hoa lệ nhưng đầy tình nghĩa.
